SPL-PR Thi Công Được Trên Nền Nào? Bê Tông Mới, Bê Tông Cũ Và Asphalt
Ba loại nền, ba cách xử lý hoàn toàn khác nhau trước khi lăn lớp lót. Kèm danh sách nền không nên thi công và checklist nghiệm thu nền 8 điểm để anh dùng ngay ngoài công trường.
Bài này tách riêng ba loại nền: mỗi loại cần xử lý gì, chờ bao lâu, kiểm tra những gì trước khi mở thùng sơn. Cuối bài là checklist 8 điểm anh in ra mang theo công trường, và danh sách những loại nền mà em khuyên không nên thi công nếu chưa xử lý triệt để.
1. Ba loại nền khác nhau ở đâu
Trước khi đi vào từng loại, cần hiểu ba điểm khác biệt gốc – chúng giải thích toàn bộ những khác nhau về quy trình ở phần sau:
| Tiêu chí | Bê tông mới | Bê tông cũ | Asphalt |
|---|---|---|---|
| Cơ chế cần xử lý chính | Chờ đủ tuổi & bóc lớp hồ dầu bề mặt | Bóc sạch phần bám kém & tạp chất | Chờ ổn định & xử lý dầu bitum |
| Độ hút sơn lót | Thấp đến trung bình | Trung bình đến cao | Cao – thường cần 2 lớp |
| Giãn nở theo nhiệt | Thấp, ổn định | Thấp, ổn định | Cao – mềm ra khi nắng gắt |
| Rủi ro đặc thù | Thi công sớm khi bê tông chưa khô | Sơn cũ còn sót bám kém kéo lớp mới bong theo | Dầu bitum nổi lên làm ố và đẩy màng sơn |
Asphalt là vật liệu nhiệt dẻo – nó mềm ra khi mặt sân nóng và co lại khi nguội, biên độ giãn nở lớn hơn bê tông rõ rệt. Hệ sơn phủ lên nó phải chấp nhận chuyển động đó. Đây là lý do lớp đệm đàn hồi càng quan trọng trên nền asphalt, và cũng là lý do không nên bê nguyên quy trình sân bê tông sang sân asphalt.
2. Nền bê tông mới
Đây là trường hợp thuận lợi nhất, với điều kiện duy nhất là kiên nhẫn chờ. Phần lớn sự cố ở sân mới xây không đến từ vật tư mà đến từ áp lực tiến độ.
Chờ đủ 21–28 ngày
Bê tông cần được bảo dưỡng đủ 21–28 ngày trước khi thi công lớp lót. Trong giai đoạn này bê tông vẫn đang đóng rắn, nhả hơi nước và co ngót. Phủ sơn lên bê tông 7–10 ngày tuổi là nhốt lượng hơi nước còn lại xuống dưới màng sơn – nó sẽ đẩy lên và tạo phồng rộp trong mùa nắng đầu tiên.
Bóc lớp hồ dầu bề mặt
Bê tông mới đánh xoa có một lớp vữa mịn nổi lên trên cùng (thợ gọi là lớp hồ dầu). Lớp này nhẵn, yếu và bám kém với phần bê tông bên dưới. Sơn lót bám vào nó thì sau này cả hệ sơn sẽ bong cùng với nó. Bắt buộc mài để bóc lớp này và tạo nhám đạt CSP 2–3.
Đo độ ẩm trước khi lăn
Đủ 28 ngày không đồng nghĩa với đủ khô. Sân trong nhà kín gió, hoặc thi công vào mùa nồm miền Bắc, có thể vẫn trên ngưỡng 6% sau một tháng. Đo bằng máy là cách duy nhất chắc chắn.
3. Nền bê tông cũ – 5 tình huống thường gặp
Sân cải tạo phức tạp hơn sân mới vì anh không biết trước bên dưới có gì. Năm tình huống dưới đây bao phủ hầu hết các ca em gặp ngoài thực tế:
| Tình huống | Cách xử lý | Mức độ |
|---|---|---|
| Sơn cũ còn bám chắc, không bong | Mài tạo nhám toàn bộ để phá độ bóng, vệ sinh sạch, lót đè lên được. Thử độ bám bằng băng keo trước khi quyết định. | Nhẹ |
| Sơn cũ bong từng mảng | Bóc bỏ toàn bộ lớp sơn cũ, không chỉ phần đã bong. Phần chưa bong hôm nay là phần sẽ bong sau khi phủ lớp mới. | Nặng |
| Nền dính dầu mỡ | Tẩy bằng hoá chất chuyên dụng, sau đó mài. Dầu thấm sâu thì phải đục bỏ cục bộ và vá lại – không có cách phủ đè nào hiệu quả. | Nặng |
| Nứt chân chim, nứt co ngót | Mở rộng vết nứt hình chữ V, vệ sinh, bơm vật liệu vá, mài phẳng. Nứt kết cấu (nứt xuyên, có chuyển vị) thì phải xử lý kết cấu trước. | Trung bình |
| Rêu mốc, sân ngoài trời lâu năm | Rửa áp lực cao, diệt rêu, để khô hoàn toàn – thường mất vài ngày nắng – rồi mới mài và lót. | Trung bình |
Dán một đoạn băng keo dán thùng lên lớp sơn cũ, miết chặt, rồi giật dứt khoát theo phương vuông góc. Nếu băng keo kéo theo mảng sơn cũ, lớp sơn đó không đủ bám để giữ thêm 4 lớp nữa lên trên – phải bóc hết. Làm thử ở ít nhất 5 điểm rải đều mặt sân, đặc biệt là các góc và vùng hay đọng nước.
Nguyên tắc chung với sân cũ: khi phân vân giữa bóc và giữ, chọn bóc. Chi phí bóc thêm luôn nhỏ hơn chi phí làm lại toàn bộ mặt sân sau một năm, và khách thuê sân không quay lại một sân bong tróc.
4. Nền asphalt
Asphalt phổ biến ở sân tennis và sân đa năng ngoài trời quy mô lớn vì thi công nhanh và chi phí nền thấp hơn bê tông. Nhưng nó đòi hỏi hai điều mà bê tông không đòi:
Chờ asphalt ổn định trước khi phủ sơn
Asphalt mới trải cần thời gian để dầu nhẹ bay hơi và bề mặt oxy hoá. Phủ sơn quá sớm, phần dầu còn lại sẽ đẩy lên làm ố màng sơn và giảm độ bám. Thời gian chờ cụ thể phụ thuộc loại asphalt, chiều dày lớp trải và thời tiết – anh hỏi đơn vị thi công nền asphalt con số cho đúng vật liệu họ dùng, đừng lấy mốc của bê tông áp sang.
Không mài như bê tông
Bê tông cần mài để tạo nhám; asphalt thì không – bề mặt asphalt vốn đã nhám và việc mài chỉ làm bong cốt liệu. Thay vào đó, xử lý asphalt tập trung vào: rửa sạch, để khô hoàn toàn, vá các vùng lún đọng nước, và kiểm tra các vùng có dầu bitum nổi lên.
Đây là quyết định ở giai đoạn làm nền, trước khi bàn tới sơn. Nó phụ thuộc ngân sách, môn thể thao, điều kiện nền đất và tuổi thọ kỳ vọng. Sportlight có bài riêng so sánh hai lựa chọn này – anh đọc trước khi chốt phương án nền, vì đổi quyết định sau khi đã đổ nền là không khả thi.
5. Những nền không nên thi công nếu chưa xử lý triệt để
Nếu một đơn vị chào rằng sơn lót của họ “xử lý được nền ẩm”, “bám được lên gạch men không cần mài” hay “chống được nứt kết cấu”, anh nên yêu cầu ghi cam kết đó vào hợp đồng kèm điều khoản bảo hành cụ thể. Sơn lót là vật liệu tạo bám, không phải vật liệu sửa nền.
6. Checklist nghiệm thu nền trước khi lăn lớp lót
In ra và tick từng dòng tại công trường. Chỉ mở thùng sơn khi cả 8 dòng đều đạt:
7. Kết luận
SPL-PR làm việc được trên cả ba loại nền, nhưng phần quyết định thành bại nằm ở bước xử lý nền chứ không ở thùng sơn. Bê tông mới cần chờ đủ tuổi và bóc lớp hồ dầu. Bê tông cũ cần bóc sạch mọi thứ bám kém, và khi phân vân thì chọn bóc. Asphalt cần chờ ổn định, không mài, và dự trù hai lớp lót.
Nếu anh chỉ nhớ được một điều từ bài này, hãy nhớ điều sau: lớp lót chỉ bám tốt như phần nền mà nó bám vào. Một nền được xử lý đúng với sơn lót phổ thông sẽ bền hơn một nền làm ẩu với sơn lót cao cấp – mỗi lần, không có ngoại lệ.
Chụp vài tấm ảnh nền hiện trạng gửi qua Zalo – em xem và nói thẳng cần xử lý những gì, có cần bóc sơn cũ không, và dự trù bao nhiêu lớp lót.
